Gendervariant of transgender?
Elke maatschappij heeft bepaalde regels over hoe jongens en meisjes moeten zijn. Deze zogenaamde gendernormen gelden voor iedereen. We verwachten dat jongens zich jongensachtig en meisjes zich meisjesachtig voelen én gedragen. Gedrag dat hiervan afwijkt wordt bestraft. Dit noemt men wel eens genderisme: discriminatie op basis van gendernormen.
Jongens die te meisjesachtig, of meisjes die te jongensachtig zijn, krijgen vaak te maken met opmerkingen van vrienden, leerkrachten of ouders. Deze jongeren wijken af van onze gendernormen of genderstereotiepen. Kijk bijvoorbeeld hoe weinig jongens ballet volgen of hoe weinig meisjes bouwvakker worden.
Gendervariant
Jongeren die in hun gedrag, hun uiterlijk en/of in hun innerlijke beleving niet zijn zoals we van een meisje of jongen standaard verwachten, noemen we gendervariant. Het zijn meisjes die vaak met jongens optrekken, voetballen, meestal jongenskleding dragen en soms zeggen dat ze een jongen willen zijn, of zich jongen voelen. Het zijn jongens die meisjesachtig zijn, vooral vriendinnen hebben, bij vlagen sieraden dragen of zich opmaken en zich niet altijd thuis voelen tussen de jongens. Deze jongeren stellen gedragingen, of hebben voorkeuren, die roldoorbrekend zijn. Dat maakt hen daarom niet minder een jongen of een meisje. Deze roldoorbrekende gedragingen noemen we cross-sekse gedrag.
Gendervariante jongeren hebben het niet altijd gemakkelijk. Ze worden dikwijls door andere kinderen ernstig geplaagd of gepest. Soms sluiten ze zich af waardoor ze in een sociaal isolement terecht- komen. Of ze vertonen depressief gedrag. Gepest worden blijkt één van de grootste problemen te zijn waarmee deze jongeren te kampen krijgen.
Cross-sekse gedrag
Wanneer gendervariante jongeren nog kind zijn wordt het cross-sekse gedrag meestal niet als een probleem ervaren. Cross-sekse gedrag van meisjes wordt vaak gemakkelijker getolereerd dan dat van jongens. Meisjes die stoer doen, wilde spelletjes spelen en met andere jongens optrekken worden minder snel berispt. Men vindt dit eerder een uiting van zelfvertrouwen. Jongens die zich meisjesachtig voordoen worden hier sneller op aangesproken. Men vindt dit flauw, ongepast of een teken van zwakte. Vaders blijken meer moeite te hebben met het meisjesachtige gedrag van hun zoon dan moeders.
Transgender
Naargelang deze kinderen opgroeien tot jonge pubers wordt het cross-sekse gedrag minder aanvaard. Van meisjes wordt verwacht dat ze zich vrouwelijk gaan kleden en interesse in jongens krijgen. Van jongens wordt verwacht dat ze zich mannelijk gaan gedragen en oog krijgen voor het andere geslacht. De puberteit is tevens de fase waarin het lichaam zich sterk geslachtsspecifiek begint te ontwikkelen. Jongens krijgen de baard in de keel en worden groter en breder. Meisjes krijgen borsten en beginnen te menstrueren. Voor sommige gendervariante jongeren kan dit ronduit problematisch worden. Als een jongen zich niet thuis voelt in zijn jongenslijf of als een meisje droomt om een jongen te zijn, dan is deze fase erg confronterend.
Als het gendervariant gevoel en gedrag zover gaat dat een jongen zich een meisje voelt en een meisje zich een jongen voelt, dan spreken we over transgenderjongeren. Deze jongeren hebben permanent, langdurig en op meerdere vlakken (gevoel, beleving, interesses, gedrag ...) het gevoel dat hun genderbeleving niet klopt met hun lichaam. Hierover wordt niet gemakkelijk gepraat met vrienden of familie. Deze jongeren staan vaak in de kou in hun zoektocht naar informatie en begrip.
